• जैनकोष
    जैनकोष
  • Menu
  • Main page
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • What links here
    • Related changes
    • Special pages
    • Printable version
    • Permanent link
    • Page information
    • Recent changes
    • Help
    • Create account
    • Log in

जैन शब्दों का अर्थ जानने के लिए किसी भी शब्द को नीचे दिए गए स्थान पर हिंदी में लिखें एवं सर्च करें

Help
 Actions
  • Page
  • Discussion
  • View source
  • View history

बाधित: Difference between revisions

From जैनकोष

Revision as of 20:20, 27 February 2015 (view source)
Vikasnd (talk | contribs)
No edit summary
 
Latest revision as of 09:10, 15 January 2024 (view source)
Chirag (talk | contribs)
No edit summary
 
(14 intermediate revisions by 3 users not shown)
Line 1: Line 1:
<ol>
<ol>
   <li><strong class="HindiText" name="1" id="1">बाधित विषय के भेद </strong><br />
   <li class="HindiText" name="1" id="1"><strong>बाधित विषय के भेद </strong><br />
     प.मु./६/१५ <span class="SanskritText">बाधितः  प्रत्यक्षानुमानागमलोकस्ववचनैः ।१५। </span>= <span class="HindiText">प्रत्यक्ष, अनुमान, आगम, लोक एवं स्ववचन  बाधित के भेद से बाधित पाँच प्रकार है ।१५। (न्या.दी./३/६३/१०२/१४) ।<br />
     <span class="GRef"> परीक्षामुख/6/15  </span><span class="SanskritText">बाधितः  प्रत्यक्षानुमानागमलोकस्ववचनैः ।15। </span>= <span class="HindiText">प्रत्यक्ष, अनुमान, आगम, लोक एवं स्ववचन  बाधित के भेद से बाधित पाँच प्रकार है ।15। <span class="GRef">( न्यायदीपिका/3/63/102/14 )</span> ।<br />
     </span></li>
     </span></li>
   <li><span class="HindiText"><strong name="2" id="2"> बाधित  के भेदों के लक्षण</strong> </span><br />
   <li class="HindiText"><strong name="2" id="2"> बाधित  के भेदों के लक्षण</strong> </span><br />
     प.मु./६/१६-२० <span class="SanskritText">तत्र प्रत्यक्षबाधितो  यथा - अनुष्णोऽग्निर्द्रव्यत्वाज्ज-लवत्‌ ।१६। अपरिणामी शब्दः कृतकत्वाद्‌ घटवत्‌ ।१७। प्रेत्यासुखप्रदो धर्मः पुरुषाश्रितत्वादधर्मवत्‌ ।१८। शुचि नरशिरः कपालं  प्राण्यङ्गत्वाच्छुंक्तिवत्‌ ।१९। माता मे बन्ध्या पुरुषसंयोगेऽप्यगर्भवत्त्वात्प्रसिद्धबन्ध्यावत्‌ ।२०।</span> =  
     <span class="GRef"> परीक्षामुख/6/16-20  </span><span class="SanskritText">तत्र प्रत्यक्षबाधितो  यथा - अनुष्णोऽग्निर्द्रव्यत्वाज्ज-लवत् ।16। अपरिणामी शब्दः कृतकत्वाद् घटवत् ।17। प्रेत्यासुखप्रदो धर्मः पुरुषाश्रितत्वादधर्मवत् ।18। शुचि नरशिरः कपालं  प्राण्यंगत्वाच्छुंक्तिवत् ।19। माता मे बंध्या पुरुषसंयोगेऽप्यगर्भवत्त्वात्प्रसिद्धबंध्यावत् ।20।</span> =  
     <ol class="HindiText">
     <span class="HindiText">
      <li> अग्नि ठण्डी है  क्योंकि द्रव्य है जैसे जल । यह प्रत्यक्ष बाधित का उदाहरण है . क्योंकि स्पर्शन  प्रत्यक्ष से अग्निकी शीतलता बाधित है ।१६। शब्द अपरिणामी है,  क्योंकि वह किया जाता है जैसे ‘घट’, यह अनुमानबाधित का उदाहरण है ।१७। धर्म पर भव में दुःख देने वाला है क्योंकि  वह पुरुष के अधीनहै जैसे अधर्म । यह आगम बाधित का उदाहरण है, क्योंकि यहाँ उदाहरण रूप ‘धर्म’  तो परभव में सुख देने वाला है  ।१८। मनुष्य के मस्तक की खोपड़ी पवित्र है क्योंकि वह प्राणी का अंग है, जिस प्रकार शंख, सीप प्राणी के अंग होने से पवित्र  गिने जाते हैं, यह लोकबाधितका उदाहरण है ।१९। मेरी माँ बाँझ है क्योंकि पुरुष के संयोग होने पर भी उसके गर्भ नहीं रहता । जैसे प्रसिद्ध बंध्या स्त्री के पुरुष के संयोग रहने पर भी गर्भ नहीं रहता । यह स्ववचनबाधित का उदाहरण  है , क्योंकि मेरी माँ और बाँझ ये बाधित वचन हैं । २०/ (न्या.दी./३/६३/१०२/१४) ।</li>
अग्नि ठंडी है  क्योंकि द्रव्य है - जैसे जल । यह '''प्रत्यक्ष बाधित''' का उदाहरण है . क्योंकि स्पर्शन  प्रत्यक्ष से अग्नि की शीतलता बाधित है ।16। शब्द अपरिणामी है,  क्योंकि वह किया जाता है जैसे ‘घट’, यह '''अनुमान बाधित''' का उदाहरण है ।17। धर्म परभव में दुःख देने वाला है क्योंकि  वह पुरुष के अधीन है, जैसे अधर्म । यह '''आगम बाधित''' का उदाहरण है, क्योंकि यहाँ उदाहरण रूप ‘धर्म’  तो परभव में सुख देने वाला है  ।18। मनुष्य के मस्तक की खोपड़ी पवित्र है क्योंकि वह प्राणी का अंग है, जिस प्रकार शंख, सीप प्राणी के अंग होने से पवित्र  गिने जाते हैं, यह '''लोक बाधित''' का उदाहरण है ।19। मेरी माँ बाँझ है क्योंकि पुरुष के संयोग होने पर भी उसके गर्भ नहीं रहता । जैसे प्रसिद्ध बंध्या स्त्री के पुरुष के संयोग रहने पर भी गर्भ नहीं रहता । यह '''स्ववचन बाधित''' का उदाहरण  है , क्योंकि मेरी माँ और बाँझ ये बाधित वचन हैं ।20। <span class="GRef">( न्यायदीपिका/3/63/102/14 )</span>  
     </ol>
     </span>
   </li>
   </li>
</ol>
</ol>


[[बादाल | Previous Page]]
<noinclude>
[[बानमुक्त | Next Page]]
[[ बाधा | पूर्व पृष्ठ ]]


[[Category:ब]]
[[ बानमुक्त | अगला पृष्ठ ]]
 
</noinclude>
[[Category: ब]]
[[Category: द्रव्यानुयोग]]

Latest revision as of 09:10, 15 January 2024



  1. बाधित विषय के भेद
    परीक्षामुख/6/15 बाधितः प्रत्यक्षानुमानागमलोकस्ववचनैः ।15। = प्रत्यक्ष, अनुमान, आगम, लोक एवं स्ववचन बाधित के भेद से बाधित पाँच प्रकार है ।15। ( न्यायदीपिका/3/63/102/14 ) ।
  2. बाधित के भेदों के लक्षण
    परीक्षामुख/6/16-20 तत्र प्रत्यक्षबाधितो यथा - अनुष्णोऽग्निर्द्रव्यत्वाज्ज-लवत् ।16। अपरिणामी शब्दः कृतकत्वाद् घटवत् ।17। प्रेत्यासुखप्रदो धर्मः पुरुषाश्रितत्वादधर्मवत् ।18। शुचि नरशिरः कपालं प्राण्यंगत्वाच्छुंक्तिवत् ।19। माता मे बंध्या पुरुषसंयोगेऽप्यगर्भवत्त्वात्प्रसिद्धबंध्यावत् ।20। = अग्नि ठंडी है क्योंकि द्रव्य है - जैसे जल । यह प्रत्यक्ष बाधित का उदाहरण है . क्योंकि स्पर्शन प्रत्यक्ष से अग्नि की शीतलता बाधित है ।16। शब्द अपरिणामी है, क्योंकि वह किया जाता है जैसे ‘घट’, यह अनुमान बाधित का उदाहरण है ।17। धर्म परभव में दुःख देने वाला है क्योंकि वह पुरुष के अधीन है, जैसे अधर्म । यह आगम बाधित का उदाहरण है, क्योंकि यहाँ उदाहरण रूप ‘धर्म’  तो परभव में सुख देने वाला है ।18। मनुष्य के मस्तक की खोपड़ी पवित्र है क्योंकि वह प्राणी का अंग है, जिस प्रकार शंख, सीप प्राणी के अंग होने से पवित्र गिने जाते हैं, यह लोक बाधित का उदाहरण है ।19। मेरी माँ बाँझ है क्योंकि पुरुष के संयोग होने पर भी उसके गर्भ नहीं रहता । जैसे प्रसिद्ध बंध्या स्त्री के पुरुष के संयोग रहने पर भी गर्भ नहीं रहता । यह स्ववचन बाधित का उदाहरण है , क्योंकि मेरी माँ और बाँझ ये बाधित वचन हैं ।20। ( न्यायदीपिका/3/63/102/14 )


पूर्व पृष्ठ

अगला पृष्ठ

Retrieved from "https://www.jainkosh.org/w/index.php?title=बाधित&oldid=131060"
Categories:
  • ब
  • द्रव्यानुयोग
JainKosh

जैनकोष याने जैन आगम का डिजिटल ख़जाना ।

यहाँ जैन धर्म के आगम, नोट्स, शब्दकोष, ऑडियो, विडियो, पाठ, स्तोत्र, भक्तियाँ आदि सब कुछ डिजिटली उपलब्ध हैं |

Quick Links

  • Home
  • Dictionary
  • Literature
  • Kaavya Kosh
  • Study Material
  • Audio
  • Video
  • Online Classes

Other Links

  • This page was last edited on 15 January 2024, at 09:10.
  • Privacy policy
  • About जैनकोष
  • Disclaimers
© Copyright Jainkosh. All Rights Reserved
  • Powered by MediaWiki