• जैनकोष
    जैनकोष
  • Menu
  • Main page
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • What links here
    • Related changes
    • Special pages
    • Printable version
    • Permanent link
    • Page information
    • Recent changes
    • Help
    • Create account
    • Log in

जैन शब्दों का अर्थ जानने के लिए किसी भी शब्द को नीचे दिए गए स्थान पर हिंदी में लिखें एवं सर्च करें

 Actions
  • ग्रन्थ
  • Discussion
  • View source
  • View history

ग्रन्थ

ग्रन्थ:रत्नकरंड श्रावकाचार - श्लोक 60

From जैनकोष



अस्मरस्या ब्रह्मनिवृत्त्यणुव्रतस्य । पञ्च व्यतीचारा: । कथमित्याह- अन्येत्यादि- कन्यादानं विवाहोऽन्यस्य विवाहोऽन्यविवाह: तस्य आ समन्तात् करणं, तच्च अनङ्गक्रीडा च अङ्गं लिङ्गं योनिश्च तयोरन्यत्र मुखादिप्रदेशे क्रीडा अनङ्गक्रीडा । विटत्वं भण्डिमाप्रधानकायवाक्प्रयोग: । विपुलतृट् च कामतीव्राभिनिवेश: । इत्वरिकागमनं च परपुरुषानेति गच्छतीत्येवंशीला इत्वरी पुंश्चली कुत्सायां के कृते इत्वरिका भवति तत्र गमनं चेति ॥


अन्यविवाहाकरणानङ्‍गक्रीडाविटत्वविपुलतृषः
इत्वरिकागमनं चास्मरस्य पञ्च व्यतीचाराः ॥60॥


टीका: 

अस्मरस्या ब्रह्मनिवृत्त्यणुव्रतस्य । पञ्च व्यतीचारा: । कथमित्याह- अन्येत्यादि- कन्यादानं विवाहोऽन्यस्य विवाहोऽन्यविवाह: तस्य आ समन्तात् करणं, तच्च अनङ्गक्रीडा च अङ्गं लिङ्गं योनिश्च तयोरन्यत्र मुखादिप्रदेशे क्रीडा अनङ्गक्रीडा । विटत्वं भण्डिमाप्रधानकायवाक्प्रयोग: । विपुलतृट् च कामतीव्राभिनिवेश: । इत्वरिकागमनं च परपुरुषानेति गच्छतीत्येवंशीला इत्वरी पुंश्चली कुत्सायां के कृते इत्वरिका भवति तत्र गमनं चेति ॥




ब्रह्मचर्याणुव्रत के अतिचार




अन्यविवाहाकरणानङ्‍गक्रीडाविटत्वविपुलतृषः

इत्वरिकागमनं चास्मरस्य पञ्च व्यतीचाराः ॥60॥


टीकार्थ:

ब्रह्मचर्याणुव्रत के पाँच अतिचार हैं --
  • अन्यविवाहाकरण कन्यादान को विवाह कहते हैं । अपनी या अपने आश्रित बन्धुजनों की सन्तान को छोडक़र अन्य लोगों की सन्तान का विवाह प्रमुख बनकर करना, वह अन्य विवाहाकरण है । किन्तु सहधर्मी भाई के नाते उनके विवाह में सम्मिलित होने में कोई निषेध नहीं है ।
  • अनंगक्रीडा कामसेवन के निश्चित अंगों को छोडक़र अन्य अंगों से क्रीड़ा करना ।
  • विटत्व शरीर से कुचेष्टा करना और मुख से अश्‍लील भद्दे शब्दों का प्रयोग करना विटत्व है ।
  • विपुलतृषा कामसेवन की तीव्र अभिलाषा रखना विपुलतृषा है ।
  • इत्वरिकागमन परपुरुषरत व्यभिचारिणी स्त्री को इत्वरिका कहते हैं । ऐसी स्त्रियों के यहाँ आना-जाना, उनके साथ उठना-बैठना तथा व्यापारिक सम्पर्क बढ़ाना आदि इत्वरिका गमन है ।




पूर्व पृष्ठ

अगला पृष्ठ

रत्नकरंड श्रावकाचार अनुक्रमणिका

Retrieved from "https://www.jainkosh.org/w/index.php?title=ग्रन्थ:रत्नकरंड_श्रावकाचार_-_श्लोक_60&oldid=102463"
JainKosh

जैनकोष याने जैन आगम का डिजिटल ख़जाना ।

यहाँ जैन धर्म के आगम, नोट्स, शब्दकोष, ऑडियो, विडियो, पाठ, स्तोत्र, भक्तियाँ आदि सब कुछ डिजिटली उपलब्ध हैं |

Quick Links

  • Home
  • Dictionary
  • Literature
  • Kaavya Kosh
  • Study Material
  • Audio
  • Video
  • Online Classes

Other Links

  • This page was last edited on 2 November 2022, at 21:30.
  • Privacy policy
  • About जैनकोष
  • Disclaimers
© Copyright Jainkosh. All Rights Reserved
  • Powered by MediaWiki