• जैनकोष
    जैनकोष
  • Menu
  • Main page
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • What links here
    • Related changes
    • Special pages
    • Printable version
    • Permanent link
    • Page information
    • Recent changes
    • Help
    • Create account
    • Log in

जैन शब्दों का अर्थ जानने के लिए किसी भी शब्द को नीचे दिए गए स्थान पर हिंदी में लिखें एवं सर्च करें

 Actions
  • ग्रन्थ
  • Discussion
  • View source
  • View history

ग्रन्थ

ग्रन्थ:रत्नकरंड श्रावकाचार - श्लोक 104

From जैनकोष



तं चाधिकुर्वाणा: सामायिके स्थिता एवंविधं संसारमोक्षयो: स्वरूपं चिन्तयेयुरित्याह --


अशरणमशुभमनित्यं दुःखमनात्मानमावसामि भवम्
मोक्षस्तद्विपरीतात्मेति ध्यायन्तु सामयिके ॥104॥


टीका: 

तथा सामायिके स्थिता ध्यायन्तु । कम् ? भवं स्वोपात्तकर्मवशाच्चतुर्गतिपर्यटनम् । कथम्भूतम् ? अशरणं न विद्यते शरणमपायपरिरक्षकं यत्र । अशुभमशुभकारणप्रभवत्वादशुभकार्यकारित्वाच्चाशुभम् । तथाऽनित्यं चतसृष्वपि गतिषु पर्यटनस्य नियतकाललयाऽनित्यत्वादनित्यम् । तथा दु:खहेतुत्वाद्दु:खम् । तथानात्मानमात्मस्वरूपं न भवति । एवंविधं भवमावसामि एवंविधे भवे तिष्ठामीत्यर्थ: । यद्येवंविध: संसारस्तर्हि मोक्ष: कीदृश इत्याह- मोक्षस्तद्विपरीतात्मा तस्मादुक्तभवस्वरूपाद्विपरीतस्वरूपत: शरणशुभादिस्वरूप: इत्येवं ध्यायन्तु चिन्तयन्तु सामायिके स्थिता: ॥




सामायिक के समय चिन्तन




अशरणमशुभमनित्यं दुःखमनात्मानमावसामि भवम्

मोक्षस्तद्विपरीतात्मेति ध्यायन्तु सामयिके ॥104॥


टीकार्थ:

सामायिक में स्थित गृहस्थ इस प्रकार विचार करे- अपने उपार्जित कर्मों के द्वारा जीव चारों गतियों में भ्रमण करता है, वह भव कहलाता है । इस भव-संसार में मृत्यु से बचाने वाला कोई भी रक्षक नहीं है । अशुभ कारणों से उत्पन्न होने तथा अशुभ कार्य को करने के कारण अशुभ है । चारों गतियों में परिभ्रमण करने का काल नियत होने से अनित्य है । दु:ख का कारण होने से दु:खरूप है और आत्मस्वरूप से भिन्न होने के कारण अनात्मा है । ऐसी संसार की स्थिति है तथा मैं इस संसार में स्थित हूँ, इस प्रकार का विचार सामायिक में स्थित श्रावक करे । तथा मोक्ष इस संसार के विपरीत है अर्थात् शरणरूप है, शुभ है, नित्यादिरूप है । इस प्रकार मोक्ष के स्वरूप का भी विचार करे ।



पूर्व पृष्ठ

अगला पृष्ठ

रत्नकरंड श्रावकाचार अनुक्रमणिका

Retrieved from "https://www.jainkosh.org/w/index.php?title=ग्रन्थ:रत्नकरंड_श्रावकाचार_-_श्लोक_104&oldid=102363"
JainKosh

जैनकोष याने जैन आगम का डिजिटल ख़जाना ।

यहाँ जैन धर्म के आगम, नोट्स, शब्दकोष, ऑडियो, विडियो, पाठ, स्तोत्र, भक्तियाँ आदि सब कुछ डिजिटली उपलब्ध हैं |

Quick Links

  • Home
  • Dictionary
  • Literature
  • Kaavya Kosh
  • Study Material
  • Audio
  • Video
  • Online Classes

Other Links

  • This page was last edited on 2 November 2022, at 21:30.
  • Privacy policy
  • About जैनकोष
  • Disclaimers
© Copyright Jainkosh. All Rights Reserved
  • Powered by MediaWiki