• जैनकोष
    जैनकोष
  • Menu
  • Main page
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • What links here
    • Related changes
    • Special pages
    • Printable version
    • Permanent link
    • Page information
    • Recent changes
    • Help
    • Create account
    • Log in

जैन शब्दों का अर्थ जानने के लिए किसी भी शब्द को नीचे दिए गए स्थान पर हिंदी में लिखें एवं सर्च करें

 Actions
  • ग्रन्थ
  • Discussion
  • View source
  • View history

ग्रन्थ

ग्रन्थ:रत्नकरंड श्रावकाचार - श्लोक 69

From जैनकोष



तत्र दिग्वलयस्य परिगणितत्वे कानि मर्यादा इत्याह --


मकराकरसरिदटवीगिरिजनपदयोजनानि मर्यादाः
प्राहुर्दिशां दशानां प्रतिसंहारे प्रसिद्धानि ॥69॥


टीका: 

प्राहुर्मर्यादा: । कानीत्याह -- मकराकरे त्यादि-मकराकरश्च समुद्र:, सरितश्च नद्यो गङ्गाद्या:, अटवी दण्डकारण्यादिका, गिरिश्च पर्वत: सह्यविन्ध्यादि:, जनपदो देशो वराटवापीतटादि:, योजनानि विंशतित्रिंशदादिसङ्‍ख्यानि । किंविशिष्टान्येतानि ? प्रसिद्धानि दिग्विरतिमर्यादानां दातुर्गृहीतुश्च प्रसिद्धानि । कासां मर्यादा: ? दिशाम् । कतिसङ्‍ख्यावच्छिन्नानां दशानाम् । कस्मिन् कत्र्तव्ये सति मर्यादा: ? प्रतिसंहारे इत: परतो न यास्यामीति व्यावृत्तौ ॥




मर्यादा की विधि




मकराकरसरिदटवीगिरिजनपदयोजनानि मर्यादाः

प्राहुर्दिशां दशानां प्रतिसंहारे प्रसिद्धानि ॥69॥


टीकार्थ:

मकराकर समुद्र को कहते हैं । सरित्- गंगा, सिन्धु आदि नदियाँ। अटवी- दण्डकवन आदि सघन जंगल को कहते हैं । गिरि का अर्थ पर्वत है, जैसे सह्याचल, विन्ध्याचल आदि । जनपद का अर्थ देश है, जैसे- वराट, वापीतट आदि देश । और योजन का अर्थ बीस योजन, तीस योजन आदि। व्रत देने वाले और व्रत लेने वालों को जिसका परिचय हो, उन्हें प्रसिद्ध कहते हैं । पूर्वादि दशों दिशाओं सम्बन्धी सीमा निश्चित करने के लिए समुद्र, नदी, जंगल, देश और योजन आदि को मर्यादा रूप से स्वीकार किया है ।



पूर्व पृष्ठ

अगला पृष्ठ

रत्नकरंड श्रावकाचार अनुक्रमणिका

Retrieved from "https://www.jainkosh.org/w/index.php?title=ग्रन्थ:रत्नकरंड_श्रावकाचार_-_श्लोक_69&oldid=102472"
JainKosh

जैनकोष याने जैन आगम का डिजिटल ख़जाना ।

यहाँ जैन धर्म के आगम, नोट्स, शब्दकोष, ऑडियो, विडियो, पाठ, स्तोत्र, भक्तियाँ आदि सब कुछ डिजिटली उपलब्ध हैं |

Quick Links

  • Home
  • Dictionary
  • Literature
  • Kaavya Kosh
  • Study Material
  • Audio
  • Video
  • Online Classes

Other Links

  • This page was last edited on 2 November 2022, at 21:30.
  • Privacy policy
  • About जैनकोष
  • Disclaimers
© Copyright Jainkosh. All Rights Reserved
  • Powered by MediaWiki